Gister naar presentatie van Richard Florida geweest op de Hogeschool Utrecht, faculteit Economie en Management. Hij is een van de toonaangevende intellectuelen en onderzoekers op het gebied van economisch concurrentievermogen, culturele en technologische innovatie en demografie. Zoals bij een echte superstar was het eerst onzeker of hij wel echt zou komen en vervolgens was hij veel later dan aangekondigd. Maar de tot de nok toe gevulde collegezaal wachtte geduldig en vol spanning af. En de aanwezigen werden niet teleurgesteld. Meer dan een uur lang hield Richard Florida, zonder powerpoint, zonder aantekeningen, volledig uit het blote hoofd, een inspirerend, helder, met persoonlijke anekdotes gekruid verhaal over het toenemende belang van creativiteit als economische factor. Zijn centrale stelling is dat tot zo’n 100 jaar geleden de meeste mensen in agrarische gemeenschappen leefden, werkten en stierven, dat vervolgens met de Industriële Revolutie de fabrieken en kantoren de habitat van de werkende mens werden waar huis en haard vaak voor verlaten werd en dat nu de economie voortgedreven wordt door creativiteit, met de stad als bakermat. Naast land, arbeidskracht en kapitaal is creativiteit een zelfstandig opererende factor geworden. En de leden van deze creatieve klasse trekken niet naar de plaatsen waar werk is, ze bepalen zelf waar ze wonen en het werk volgt hun. Daarmee wordt het voor gemeenschappen, steden en regio’s van cruciaal belang om deze mensen aan te trekken. Met goede voorzieningen, natuur, cultuur, landschap, gastronomie. De aantrekkelijkheid van de locatie gaat steeds meer de doorslag geven. De drie T’s zijn bepalend of een regio floreert: Technologie, Talent en Tolerantie. De ontmoeting van die drie stuwt innovatie. En het metabolisme van de stad bevordert de interactie die daarvoor nodig is. Tolerantie of openheid is een voorwaarde voor innovatie. Want zoals Frank Zappa al opmerkte: “the mind is like a parachute: if it is not open it doesn’t work”. In sommige regio’s is het aantal mensen dat op een of ander wijze in de creatieve sector werkt al 40 of 50 %. Florida benadrukt dat ieder mens van nature creatief is en dat de opgave van steden en regio’s is om die collectieve creativiteit aan te boren. En geld is niet langer het middel om mensen in beweging te krijgen, het gaat veel meer om zinvol werk, om flow. En om bevredigende sociale relaties en of de omgeving waarin je verkeert interessant, mooi, aantrekkelijk, open en tolerant is. Clean & Creative. Inspiratie is de pook waarmee het creatieve vuur opgestookt wordt. Dat er spanning ontstaat tussen de mensen die nog in de oude op beheersing en standaardisatie ingestelde command & control productie economie werken en de losse, onvoorspelbare en informele creatieve economie is begrijpelijk. Maar we kunnen niet terug aldus Florida. Dus de uitdaging is ook om die andere helft mee te nemen. Door al die laagbetaalde banen in productie of dienstensector ook om te zetten in goede banen met ruimte voor eigen invulling en creativiteit. Tenslotte: mensen willen niet steeds meer spullen, mensen willen meer betekenis, meer schoonheid, meer authenticiteit. We zitten momenteel in de grootste systeemcrisis ooit volgens Florida en dat is niet een kwestie van een paar jaar maar van een generatie. Gebruik die crisis om te komen tot een heel andere manier van wonen, werken en leven betoogt hij in zijn nieuwste boek the Great Reset, ofwel: “never waste a good crisis”!
